0
Cunca de café: Guía para elixir a cunca que necesitas
Que cunca de café elixir?
Parece unha pregunta sinxela, pero elixir a cunca de café adecuada inflúe moito máis do que imaxinamos na experiencia final do café.
A forma, o tamaño, o material ou mesmo a cor da cunca poden afectar á temperatura, os aromas, a crema do espresso e á percepción do sabor en cada sorbo.
Non é casualidade que cafeterías, restaurantes e cada vez máis afeccionados ao café presten especial atención á vaixela coa que serven as súas bebidas.
E é que un gran café pode perder parte do seu encanto se se serve nunha cunca que non conserva ben a calor, altera os seus matices ou simplemente non encaixa co tipo de preparación.
Nesta guía axudámoste a descubrir que cunca de café elixir segundo o uso que vaias darlle, o tipo de bebida que prepares e os materiais que mellor conservan a temperatura e respectan o sabor do café
O vaso e a cunca de café: en que se diferencian?
Aínda que moitas veces usamos ambos os termos coma se fosen o mesmo, un vaso e unha cunca non están pensados para cumprir exactamente a mesma función.
Tradicionalmente, as cuncas de café adoitan fabricarse en porcelana, louza ou cerámica, mentres que os vasos se asocian máis ao vidro ou ao cristal. Con todo, hoxe en día os materiais mestúranse cada vez máis e podemos atopar tanto vasos de porcelana como cuncas de cristal.
A verdadeira diferenza está no deseño e na experiencia de uso.
O vaso adoita ter unha forma cilíndrica e carece de asa. Pode ser máis alto, máis estreito ou máis ancho segundo a bebida que vaia conter.
A cunca, en cambio, é un recipiente de tamaño pequeno ou mediano, normalmente con asa e acompañado dun prato. Ese pequeno detalle cambia moito as cousas cando falamos de bebidas quentes como o café ou o té.
A asa permite soster a cunca comodamente sen queimarnos e fai que a experiencia resulte máis agradable, especialmente en preparacións que se serven a alta temperatura.
Nalgúns países de Latinoamérica tamén se utilizan termos como "xerro" ou "pocillo" (tamén utilizado nalgunhas zonas de Galicia) para referirse a determinados tipos de cuncas de café.
Hoxe a fronteira entre vaso e cunca é máis flexible que nunca. Cafeterías e negocios de hostalería combinan ambos os formatos segundo o tipo de bebida, a presentación ou a experiencia que queren ofrecer ao cliente.
Para que vas usar a túa cunca de café?
Antes de elixir unha cunca de café convén facerse unha pregunta fundamental: vas utilizala en casa ou nun negocio de hostalería?
O uso que vaia ter a cunca inflúe directamente en aspectos como o material, o grosor, a resistencia ou mesmo o deseño máis recomendable.
Non necesita as mesmas características unha cunca de café para desfrutar tranquilamente en casa que unha destinada ao ritmo diario dunha cafetería, un restaurante ou un hotel.
Por exemplo, se elixes unha cunca de café de porcelana para hostalería, algo moi habitual e recomendable, deberás buscar modelos máis resistentes, con maior grosor e preparados para soportar un uso intensivo.
Nunha cafetería, as cuncas pasan varias veces ao día polo lavalouzas industrial, soportan cambios constantes de temperatura e un manexo moito máis esixente que o dunha vaixela doméstica.
Por iso as cuncas de café profesionais adoitan ser máis grosas, resistentes e duradeiras.
En casa, con todo, podemos permitirnos priorizar outros aspectos como o deseño, a lixeireza ou mesmo pezas máis delicadas que quizá requiran un coidado especial.
E aquí aparece unha dúbida habitual.
Todas as cuncas de café pódense meter no lavalouzas?
Non sempre.
Algunhas non son recomendables para teren un uso en hostalería especialmente as máis delicadas ou decoradas, poden deteriorarse cos lavados intensivos ou as altas temperaturas.
A nosa recomendación é revisar sempre as indicacións do fabricante. Nelas adoita especificarse:
- se a cunca é apta para lavalouzas,
- se admite programas intensivos,
- e a temperatura máxima recomendada.
En hostalería isto é especialmente importante. Resultaría inviable lavar a man centos de cuncas ao día, polo que a resistencia ao lavalouzas profesional convértese nun factor clave.
En cambio, para un uso doméstico pode compensar dedicar algo máis de coidado a cambio de desfrutar dunha cunca máis elegante ou especial.
A durabilidade tamén importa. Unha boa cunca de café para hostalería debe conservar o seu brillo, resistencia e aparencia mesmo despois de anos de uso diario.
Cuncas de café de dobre capa: máis illamento e mellor temperatura
No caso das cuncas de cristal, os modelos de dobre parede ou dobre capa adoitan ofrecer mellores resultados.
Ese illamento extras axuda a conservar a temperatura do café durante máis tempo e evita que o exterior queime ao suxeitar a cunca.
Ademais, o cristal tradicional perde calor con bastante rapidez, algo que mellora moito nas cuncas de dobre parede.
Por iso convértense nunha opción moi popular tanto en cafeterías modernas como entre afeccionados que buscan unha presentación máis visual sen renunciar a unha boa experiencia en cunca.
A importancia da temperatura nunha cunca de café
Poucas cousas resultan tan decepcionantes como un café que se arrefría demasiado rápido. Salvo que pedísemos unha preparación fría, esperamos que chegue á mesa a unha temperatura adecuada para desfrutar de todos os seus aromas e matices.
Por iso, ao elixir unha cunca de café, a capacidade para conservar a calor é un aspecto moito máis importante do que parece.
Un espresso recentemente extraído pode saír da máquina a temperaturas próximas aos 90 °C. No caso do té e outras infusións, as temperaturas de preparación adoitan roldar os 80 °C.
Con todo, estas temperaturas son demasiado elevadas para consumir a bebida de forma inmediata. Alén de resultar incómodas, dificultan a percepción de moitos aromas e sabores.
Segundo datos publicados polo Forum Caf, a temperatura do café descende rapidamente tras o servizo. Aproximadamente dous minutos despois de servilo pode situarse ao redor dos 65 °C, mentres que ao cabo de tres minutos rolda os 61 °C.
Moitos consumidores consideran que entre 61 e 62 °C o café segue estando bastante quente. Para unha degustación máis cómoda, normalmente é necesario esperar entre catro e seis minutos, cando a temperatura adoita situarse entre os 55 e 58 °C.
A función dunha boa cunca non é manter o café fervendo, senón axudar a que perda temperatura de forma gradual e equilibrada.
Por este motivo, os materiais que conservan ben a calor adoitan ofrecer unha experiencia máis satisfactoria que aqueles que o disipan rapidamente.
Pero a temperatura non é o único aspecto importante.
Unha boa cunca de café tampouco debería achegar sabores nin aromas estraños á bebida. De pouco serve conservar a calor se o material altera as características do café.
Con estas dúas ideas claras, conservar a temperatura e respectar o sabor, xa temos os criterios fundamentais para elixir o material máis adecuado para a nosa cunca de café.
Que material elixir para unha cunca de café?
Unha vez que temos claras dúas ideas fundamentais, conservar a temperatura e non alterar o sabor do café, chega o momento de elixir o material da nosa cunca de café.
Actualmente podemos atopar cuncas de porcelana, cerámica, louza, cristal, metal e mesmo plástico. Todas serven para conter café, pero non todas ofrecen a mesma experiencia.
Algunhas conservan mellor a calor, outras destacan pola súa presentación e algunhas, sinxelamente, non son as máis adecuadas para desfrutar dun bo café.
Cunca de café de metal
Se o noso obxectivo é desfrutar do café nas mellores condicións posibles, o metal probablemente sexa a opción menos recomendable.
O motivo é sinxelo. O metal é un excelente condutor térmico, polo que transmite rapidamente a calor ao exterior. Como consecuencia, o café perde temperatura con maior rapidez.
Ademais, a superficie pode quentarse demasiado e resultar incómoda ao suxeitala.
A isto hai que engadir outro inconveniente: determinados metais poden influír na percepción do sabor, achegando lixeiros matices metálicos que interfiren cos aromas naturais do café.
Non nos gusta descartar opcións de forma tallante, pero para desfrutar dun espresso, un café con leite ou unha infusión, cremos que existen alternativas moito máis interesantes.
Cunca de café de plástico ou similares
Materiais como plástico ten algunhas vantaxes evidentes. Son lixeiros, económicos e conserva razoablemente ben a temperatura.
Por iso segue sendo un dos materiais máis utilizados no café para levar ou take away.
Ademais, adoita combinarse con tapas que axudan a reducir a perda de calor durante o transporte.
Con todo, para desfrutar tranquilamente do café, especialmente en casa, non adoita ser a nosa primeira elección.
Algúns plásticos poden transmitir aromas ou sabores que interfiren coa bebida, algo especialmente perceptible en cafés suaves, tés ou infusións delicadas.
Para un uso profesional relacionado co servizo para levar ten todo o sentido do mundo. Para desfrutar do café sentado e sen présas, existen opcións claramente superiores.
Cunca ou vaso de cristal
O cristal ocupa un lugar especial dentro do mundo do café.
A súa principal vantaxe é que non altera o sabor da bebida e permite apreciar visualmente o café, algo especialmente atractivo en preparacións con leite ou en bebidas onde se forman capas ben diferenciadas.
Durante anos tivo un inconveniente importante: a perda relativamente rápida de temperatura.
Con todo, a aparición das cuncas de dobre parede cambiou moito esta situación.
As cuncas de cristal de dobre capa melloran notablemente o illamento térmico e permiten desfrutar durante máis tempo dun café quente sen renunciar ao atractivo visual do recipiente.
Neste tipo de produtos destaca especialmente o borosilicato, un material moi resistente, lixeiro e apto para uso alimentario.
Por iso cada vez é máis frecuente velo en cafeterías modernas e en fogares onde se busca unha presentación diferente para cafés como o latte macchiato, o cappuccino ou determinadas preparacións de café de filtro.
Cunca de café de Cerámica, Louza ou Porcelana
Se falamos de equilibrio entre conservación da calor, resistencia e respecto polo sabor do café, poucas opcións ofrecen resultados tan bos como a cerámica, a louza ou a porcelana.
Non é casualidade que sigan sendo as grandes protagonistas en cafeterías, restaurantes e fogares de todo o mundo.
Conservan ben a temperatura, non achegan sabores estraños e resultan agradables ao tacto mesmo cando o café está moi quente.
Unha vez máis, as nosas avoas non ían desencaminadas cando servían o café en cuncas de porcelana ou louza.
E o certo é que, décadas despois, seguen sendo unha das mellores eleccións posibles.
No caso do espresso, ademais, as cuncas de porcelana grosa presentan outra vantaxe importante: axudan a manter a crema durante máis tempo e favorecen unha degustación máis agradable.
Por todo iso, se alguén nos preguntase que material elixir para unha cunca de café, a nosa resposta seguiría sendo a mesma que na maioría de cafeterías de calidade: porcelana, cerámica ou louza como primeira opción, e cristal de dobre parede cando a presentación visual forme parte da experiencia.
Que café vas servir na túa cunca?
Tan importante como o material ou a forma da cunca de café é o tipo de bebida que imos servir nela.
Non necesita a mesma cunca un espresso que un café con leite, un cappuccino, un café de filtro ou unha infusión.
De feito, moitas veces a diferenza entre unha experiencia agradable e outra decepcionante non está no café, senón en utilizar unha cunca pouco adecuada para a bebida que contén.
Pensemos nun espresso. Trátase dunha bebida pequena, intensa e concentrada. Se o servimos nunha cunca excesivamente grande, perderá temperatura con rapidez e a sensación visual será estraña.
Pola contra, unha cunca de café demasiado pequena pode resultar incómoda para bebidas con leite, onde necesitamos espazo suficiente para que o café e o leite intégrense correctamente.
Cada preparación ten unhas necesidades concretas de volume, conservación de temperatura e presentación.
Por iso as cafeterías adoitan dispoñer de diferentes tamaños de cunca para adaptarse aos distintos cafés que aparecen na súa carta.
E o mesmo ocorre en casa. Se desfrutamos habitualmente de varios tipos de café, contar con máis dun tamaño de cunca adoita ser unha decisión moito máis acertada que intentar utilizar sempre a mesma.
A cunca ideal é aquela que permite que o café conserve a súa temperatura, exprese os seus aromas e manteña unha proporción equilibrada entre a bebida e o recipiente.
Porque unha boa cunca de café debe acompañar ao café, non converterse en protagonista.
Desfruta do espresso nunha cunca adecuada
Se existe unha preparación especialmente sensible ao tamaño da cunca, esa é o espresso.
Un espresso adoita servirse en recipientes de entre 60 e 80 mililitros. Este volume permite manter mellor a temperatura e conservar a crema durante máis tempo.
Utilizar unha cunca demasiado grande provoca que o café perda parte do seu atractivo visual e arrefríese antes do desexado.
En cambio, unha cunca proporcionada axuda a concentrar os aromas e mellora a experiencia de degustación.
Por algo a inmensa maioría de cafeterías especializadas seguen apostando por este formato cando serven un bo espresso.
DESFRUTA DO TEU ESPRESSO NUNHA CUNCA ADECUADA
Cal é o tamaño ideal dunha cunca de café?
Cando falamos de elixiren unha cunca de café, o tamaño importa máis do que parece.
Non é o mesmo servir un espresso que un cappuccino, un café con leite ou un café de filtro. Cada preparación necesita unha capacidade diferente para ofrecer unha experiencia equilibrada.
Unha cunca demasiado grande fará que unha bebida pequena pareza perdida no seu interior e perda temperatura con maior rapidez. Pola contra, unha cunca demasiado pequena pode resultar incómoda e limitar a correcta presentación de cafés con leite ou infusións.
Por iso convén adaptar sempre o tamaño da cunca ao tipo de bebida que imos servir.
Tamaños recomendados para cada tipo de café
Aínda que existen numerosas variantes segundo o país, a cafetería ou o fabricante, estas son algunhas capacidades orientadoras que adoitan funcionar moi ben:
- Espresso: entre 60 e 80 ml.
- Café longo: entre 100 e 220 ml.
- Cortado: entre 100 e 150 ml.
- Cappuccino: entre 180 e 250 ml.
- Latte ou café con leite: entre 240 e 300 ml.
- Café de filtro: entre 250 e 400 ml.
- Infusións e té: entre 250 e 500 ml.
Non é necesario obsesionarse cos mililitros exactos, pero si respectar unhas proporcións razoables que permitan desfrutar mellor de cada bebida.
As mugs: as raíñas dos almorzos longos
Se hai unha cunca que se gañou un lugar privilexiado en moitos fogares, esa é a mug.
Popularizadas polo cine e as series americanas, as mugs son cuncas de gran capacidade, normalmente cilíndricas e con paredes relativamente grosas.
Están pensadas para quen desfruta de almorzos tranquilos, cafés longos, café de filtro ou xenerosas cuncas de café con leite.
O seu maior volume permite servir unha maior cantidade de bebida, mentres que as súas paredes adoitan axudar a conservar mellor a temperatura.
Por iso seguen sendo unha das opcións favoritas para desfrutar do café en casa, especialmente cando o tempo acompaña e non hai présa por terminar a cunca.
A mellor cunca de café é a que se adapta á bebida
Máis aló de modas ou tendencias, a mellor elección adoita ser a máis sinxela: utilizar unha cunca proporcionada ao café que imos servir.
- Un bo espresso agradece unha cunca pequena que conserve a calor e concentre os aromas.
- Un café de filtro ou unha infusión necesitan espazo suficiente para despregar toda a súa personalidade.
Ao final, igual que non utilizariamos unha copa de viño para servir un espresso, tampouco ten moito sentido utilizar a mesma cunca para todas as preparacións.
Cada café ten o seu momento e, en moitas ocasións, tamén a súa cunca ideal.
As cuncas de café deben ser brancas?
Se pensamos nunha cunca de café clásica, probablemente imaxinémola branca.
E non é casualidade.
Durante décadas, a porcelana branca foi a gran protagonista en cafeterías, restaurantes e fogares de todo o mundo. A súa popularidade responde tanto a cuestións prácticas como estéticas.
Por unha banda, transmite sensación de limpeza e permite apreciar facilmente o estado de conservación da vaixela. Por outro, crea un contraste moi marcado coa cor escura do café.
Ese contraste visual pode influír na forma en que percibimos a bebida.
Diversos estudos analizaron como a cor do recipiente afecta as nosas expectativas e á experiencia de consumo. Aínda que o café sexa exactamente o mesmo, a percepción de intensidade, dozura ou calidade pode variar lixeiramente en función da cor da cunca.
No caso do espresso, o contraste entre a porcelana branca, o ton escuro do café e o cor abelá da crema axuda a resaltar visualmente a bebida e fai que resulte especialmente atractiva.
Por iso moitas cafeterías seguen apostando polas cuncas brancas cando serven cafés sós ou preparacións onde se busca destacar o aspecto do café.
Con todo, iso non significa que unha boa cunca de café teña que ser necesariamente branca.
Hoxe atopamos excelentes cuncas de porcelana, cerámica ou cristal nunha enorme variedade de cores, acabados e deseños.
En moitos casos a decoración da casa, e se es un profesional a personalidade do establecemento, a decoración do local ou a identidade da marca teñen tanto peso como a propia cor da cunca.
Desde o noso punto de vista, é máis importante elixir unha cunca de café fabricada con materiais de calidade que preocuparse exclusivamente pola súa cor.
Se ademais o deseño encaixa co tipo de café que servimos e coa experiencia que queremos ofrecer, mellor aínda.
Porque ao final, o protagonista debe seguir sendo o café.
A cunca de café tamén fala do teu negocio
O cliente pode esquecer a marca da cafeteira ou o modelo do muíño que utilizas, pero lembrará como foi a experiencia de tomar o café no teu local.
Unha cunca fría, deteriorada ou pouco adecuada pode arruinar a percepción dunha bebida excelente.
Pola contra, unha cunca ben elixida axuda a conservar a temperatura, mellora a presentación e transmite unha sensación de coidado polos detalles que o cliente adoita valorar máis do que parece.
Por iso, cando teñas dúbidas, pensa menos na cunca e máis no café que vai conter.
Se a cunca axuda a que o café chegue nas mellores condicións posibles á mesa, probablemente tomarías a decisión correcta.
Para o profesional, a elección debe ser práctica, resistente e capaz de soportar o ritmo diario do negocio sen renunciar a unha boa presentación.
Para desfrutar do café en casa é algo máis sinxelo. Despois de todo o que vimos sobre materiais, tamaños, formas e cores, segue existindo un factor imposible de medir: a cunca que máis che guste.
Recomendámosche que elixas sempre cuncas de café para hostalería que poidan aguantar o ritmo de uso que lles vas a dar no teu negocio.
Para o particular é máis sinxelo, a que che guste.
Porque unha boa cunca de café tamén é aquela que invita a sentarse, desfrutar do momento e saborear cada sorbo.
Entón, que cunca de café elixir?
Como vimos ao longo do artigo, non existe unha única resposta válida para todo o mundo.
A mellor cunca de café dependerá do tipo de bebida que prepares, do uso que vaias darlle e da experiencia que queiras desfrutar ou ofrecer aos teus clientes.
Se buscas unha aposta segura, a porcelana e a cerámica seguen sendo as grandes referencias pola súa capacidade para conservar a temperatura, respectar o sabor do café e soportar o paso do tempo.
Se a presentación ten un papel importante, as cuncas de cristal de dobre parede poden achegar un atractivo visual difícil de igualar.
E se algo aprendemos durante anos tostando café, é que os pequenos detalles importan máis do que parecen.
A orixe do café, o punto de toste, a moenda, a extracción, a calidade da auga... e si, tamén a cunca na que o servimos, contribúen á experiencia final que atopamos en cada sorbo.
Porque unha boa cunca non converte un café mediocre nun gran café.
Pero unha cunca adecuada si pode axudar a que un gran café exprésese tal e como foi pensado para desfrutarse.
Agora xa coñeces as vantaxes e inconvenientes dos principais materiais, tamaños e formatos. A decisión final é túa.
Nós só podemos darche un último consello: elixe unha cunca que respecte o teu café e invítete a desfrutalo sen présas.
E, como sempre dicimos, que nunca che falte unha gran cunca de café e unha mellor compañía.
Fuentes y referencias
Estudo científico de acceso aberto que analiza como a cor da cunca pode influír na percepción de atributos como a intensidade e a dozura do café.
Entidade de referencia en España para a divulgación e formación sobre café, utilizada como apoio para aspectos relacionados con servizo, temperatura e degustación do café.
Organización internacional de referencia en estándares de calidade, análise sensorial e formación profesional en café. Os seus materiais serven de apoio para aspectos relacionados con preparación, servizo e experiencia de consumo.
Grupo de investigación dirixido por Charles Spence, especializado en percepción multisensorial de alimentos e bebidas. As súas investigacións axudan a comprender como factores como a cor, a forma ou o recipiente inflúen na experiencia de consumo.
Referencia técnica amplamente utilizada para comprender as propiedades do borosilicato, especialmente a súa resistencia térmica e a súa idoneidade para aplicacións alimentarias. A resistencia ao choque térmico do borosilicato é unha das razóns polas que este material utilízase habitualmente en recipientes para bebidas quentes.
Gustouche este artigo?
Segue descubrindo o mundo do café con estas lecturas recomendadas
A arte de facer café na casa: guía para unha cunca perfecta Cuncas de Café, todo o que debes de coñecer Como inflúe o toste do café na extracción dunha cunca: Guía para baristas e apaixonados 11 saudables razóns para tomar unha cunca de cafe